BMED — EKG klinik trenajyori
101–125-klinik holatlar · 25 vaziyat · 100 ta test · javobni darhol tekshirish
Bir sutka davom etgan ko‘krak og‘rig‘i
Klinik vaziyat
48 yoshli erkakda 24 soat avval boshlangan, chap qo‘l va jag‘ga tarqaluvchi bosuvchi ko‘krak og‘rig‘i to‘liq yo‘qolmagan. Sovuq ter va ko‘ngil aynishi kuzatilgan. Gipertenziya va chekish anamnezi bor. AB 100/65, puls 106/min. EKGda oldingi va lateral tarmoqlarda ST elevatsiyasi va infarkt evolyutsiyasiga mos o‘zgarishlar bor.
Interaktiv savol
Eng ehtimoliy tashxis va klinik yondashuv qaysi?
Tipik uzoq davom etgan ishemik og‘riq va anatomik qo‘shni oldingi-lateral tarmoqlardagi ST elevatsiyasi o‘tkir koronar okklyuziyani ko‘rsatishi mumkin. V1–V4 oldingi, I/aVL/V5–V6 lateral hududni aks ettiradi. Koronar blyashka yorilishi va tromboz kislorod yetishmovchiligi, membrana ion oqimlari buzilishi va ST siljishiga olib keladi. 24 soat o‘tishi yordamni foydasiz qilmaydi: davom etayotgan ishemiya, beqarorlik, yurak yetishmovchiligi yoki aritmiyada shoshilinch angiografiya va PCI ko‘rib chiqiladi. Perikarditda ko‘proq diffuz ST o‘zgarishlari; stabil stenokardiyada esa 24 soatlik tinch holat og‘rig‘i xos emas. Ketma-ket EKG, troponin, ExoKG, monitoring va koronar baholash zarur.
Yagona kengaytirilgan klinik tahlil
Tipik uzoq davom etgan ishemik og‘riq va anatomik qo‘shni oldingi-lateral tarmoqlardagi ST elevatsiyasi o‘tkir koronar okklyuziyani ko‘rsatishi mumkin. V1–V4 oldingi, I/aVL/V5–V6 lateral hududni aks ettiradi. Koronar blyashka yorilishi va tromboz kislorod yetishmovchiligi, membrana ion oqimlari buzilishi va ST siljishiga olib keladi. 24 soat o‘tishi yordamni foydasiz qilmaydi: davom etayotgan ishemiya, beqarorlik, yurak yetishmovchiligi yoki aritmiyada shoshilinch angiografiya va PCI ko‘rib chiqiladi. Perikarditda ko‘proq diffuz ST o‘zgarishlari; stabil stenokardiyada esa 24 soatlik tinch holat og‘rig‘i xos emas. Ketma-ket EKG, troponin, ExoKG, monitoring va koronar baholash zarur.
Yurak yetishmovchiligi fonida hushdan ketish
Klinik vaziyat
70 yoshli ayol uzoq yillik yurak yetishmovchiligi bilan davolanadi. To‘satdan tez yurak urishi va sinkope kuzatilgan. AB 80/50, puls 170/min, terisi sovuq. EKGda keng QRSli muntazam taxikardiya qayd etilgan.
Interaktiv savol
Eng ehtimoliy ritm va birinchi yordam qaysi?
Struktur yurak kasalligi bo‘lgan bemorda keng QRSli taxikardiya VT deb baholanadi, toki boshqasi isbotlanmaguncha. Miokard fibrozi yoki infarktdan keyingi chandiq atrofida sekin o‘tkazilish re-entry mexanizmini yuzaga keltiradi. Tez ritm diastolani qisqartiradi, zarba hajmini va miya perfuziyasini kamaytirib sinkope keltiradi. AV dissotsiatsiya, capture va fusion komplekslari VT foydasiga, ammo ular yo‘qligi VTni inkor etmaydi. AB 80/50 va sinkope gemodinamik beqarorlikdir: pulsli beqaror monomorf VTda shoshilinch sinxron kardioversiya, puls yo‘q bo‘lsa CPR va defibrillyatsiya. Keyin elektrolitlar, ExoKG, ishemiya, EF va ICD ko‘rsatmalari baholanadi.
Yagona kengaytirilgan klinik tahlil
Struktur yurak kasalligi bo‘lgan bemorda keng QRSli taxikardiya VT deb baholanadi, toki boshqasi isbotlanmaguncha. Miokard fibrozi yoki infarktdan keyingi chandiq atrofida sekin o‘tkazilish re-entry mexanizmini yuzaga keltiradi. Tez ritm diastolani qisqartiradi, zarba hajmini va miya perfuziyasini kamaytirib sinkope keltiradi. AV dissotsiatsiya, capture va fusion komplekslari VT foydasiga, ammo ular yo‘qligi VTni inkor etmaydi. AB 80/50 va sinkope gemodinamik beqarorlikdir: pulsli beqaror monomorf VTda shoshilinch sinxron kardioversiya, puls yo‘q bo‘lsa CPR va defibrillyatsiya. Keyin elektrolitlar, ExoKG, ishemiya, EF va ICD ko‘rsatmalari baholanadi.
Sekin va notekis puls
Klinik vaziyat
25 yoshli erkakda yurak urishi uzilishi, holsizlik va bosh aylanishi bor. Puls 48/min. EKGda sinus komplekslari orasida pauzalar, pauzadan so‘ng tor QRSli va odatdagi sinus P tishchasisiz komplekslar kuzatiladi.
Interaktiv savol
EKGdagi ritm buzilishini qanday talqin qilish kerak?
Sinus tuguni asosiy ritm boshqaruvchisidir. Impuls kechiksa yoki vaqtincha hosil bo‘lmasa, AV birikmadagi avtomatik markaz himoya sifatida qochuvchi kompleks hosil qiladi. Junctional kompleksda QRS odatda tor, P esa yashirin yoki retrograd bo‘lishi mumkin. Qochuvchi kompleks kutilgan impulsdan keyin, ekstrasistola esa muddatidan oldin paydo bo‘ladi. Yosh bemorda birgina pauza doimiy sinus tuguni kasalligini isbotlamaydi: vagal tonus, dorilar, TSH, elektrolit va uyqu omillari tekshiriladi. Xolter yoki uzoq monitoring simptom–ritm bog‘liqligini aniqlaydi. Simptomatik disfunksiya tasdiqlanib qaytar sabablar bartaraf etilgandagina stimulyator masalasi ko‘riladi.
Yagona kengaytirilgan klinik tahlil
Sinus tuguni asosiy ritm boshqaruvchisidir. Impuls kechiksa yoki vaqtincha hosil bo‘lmasa, AV birikmadagi avtomatik markaz himoya sifatida qochuvchi kompleks hosil qiladi. Junctional kompleksda QRS odatda tor, P esa yashirin yoki retrograd bo‘lishi mumkin. Qochuvchi kompleks kutilgan impulsdan keyin, ekstrasistola esa muddatidan oldin paydo bo‘ladi. Yosh bemorda birgina pauza doimiy sinus tuguni kasalligini isbotlamaydi: vagal tonus, dorilar, TSH, elektrolit va uyqu omillari tekshiriladi. Xolter yoki uzoq monitoring simptom–ritm bog‘liqligini aniqlaydi. Simptomatik disfunksiya tasdiqlanib qaytar sabablar bartaraf etilgandagina stimulyator masalasi ko‘riladi.
Operatsiya oldidan noodatiy QRSlar
Klinik vaziyat
80 yoshli erkak operatsiya oldi ko‘rigida yuragi goho bir urib to‘xtagandek sezishini aytadi. AB 140/80, asosiy puls 72/min. Sinus ritmi fonida muddatidan oldin keladigan, keng va turlicha morfologiyali QRS komplekslari aniqlangan.
Interaktiv savol
Asosiy EKG o‘zgarishi qaysi?
Qorincha ekstrasistolasi qorinchalardagi ektopik impuls sabab muddatidan oldin keladi. Impuls His–Purkinye tizimi bo‘ylab odatdagidek tarqalmagani uchun QRS keng va noodatiy bo‘ladi. Turli morfologiyalar turli o‘choqlar yoki o‘tkazilish farqlarini anglatishi mumkin. Ekstrasistoladan keyingi pauza va kuchliroq navbatdagi urish bemorga yurak to‘xtab qolgandek seziladi. Keksa bemorda koronar kasallik, fibroz, elektrolitlar va dori ta’siri tekshiriladi. Operatsiya oldidan faqat PVC mavjudligi antiaritmik buyurishga asos emas. Simptomlar, ExoKG, elektrolitlar, jarrohlik xavfi va zaruratda Xolter bilan PVC yuklamasi baholanadi.
Yagona kengaytirilgan klinik tahlil
Qorincha ekstrasistolasi qorinchalardagi ektopik impuls sabab muddatidan oldin keladi. Impuls His–Purkinye tizimi bo‘ylab odatdagidek tarqalmagani uchun QRS keng va noodatiy bo‘ladi. Turli morfologiyalar turli o‘choqlar yoki o‘tkazilish farqlarini anglatishi mumkin. Ekstrasistoladan keyingi pauza va kuchliroq navbatdagi urish bemorga yurak to‘xtab qolgandek seziladi. Keksa bemorda koronar kasallik, fibroz, elektrolitlar va dori ta’siri tekshiriladi. Operatsiya oldidan faqat PVC mavjudligi antiaritmik buyurishga asos emas. Simptomlar, ExoKG, elektrolitlar, jarrohlik xavfi va zaruratda Xolter bilan PVC yuklamasi baholanadi.
Qaytalanuvchi tez yurak urishi
Klinik vaziyat
50 yoshli erkakda birdan boshlanib birdan tugaydigan taxikardiya xurujlari bor. Hozir 20 daqiqadan beri yuragi tez uradi, ko‘kragida bosilish va bosh aylanishi bor. AB 120/75, puls 180/min. EKGda muntazam tor QRSli taxikardiya, P tishchalari yashirin.
Interaktiv savol
Taxikardiyaning eng ehtimoliy mexanizmi qaysi?
AVNRTda AV tugun sohasidagi tez va sekin o‘tkazuvchi funksional yo‘llar re-entry aylanasini hosil qiladi. Bo‘lmacha va qorincha deyarli bir vaqtda faollashgani sabab P QRS ichida yashirinadi; V1da pseudo-r′ yoki pastki tarmoqlarda pseudo-S uchrashi mumkin. Tez ritm diastolani qisqartiradi, kislorod ehtiyojini oshirib ko‘krak bosilishini keltiradi, ammo koronar ishemiya alohida baholanadi. AVRT, fokal bo‘lmacha taxikardiyasi va 2:1 flutter farqlanadi. Barqaror muntazam tor SVTda vagal usul va qarshi ko‘rsatmalarni hisobga olgan holda adenozin, beqarorlikda sinxron kardioversiya; takroriy simptomatik AVNRTda ablatsiya samarali.
Yagona kengaytirilgan klinik tahlil
AVNRTda AV tugun sohasidagi tez va sekin o‘tkazuvchi funksional yo‘llar re-entry aylanasini hosil qiladi. Bo‘lmacha va qorincha deyarli bir vaqtda faollashgani sabab P QRS ichida yashirinadi; V1da pseudo-r′ yoki pastki tarmoqlarda pseudo-S uchrashi mumkin. Tez ritm diastolani qisqartiradi, kislorod ehtiyojini oshirib ko‘krak bosilishini keltiradi, ammo koronar ishemiya alohida baholanadi. AVRT, fokal bo‘lmacha taxikardiyasi va 2:1 flutter farqlanadi. Barqaror muntazam tor SVTda vagal usul va qarshi ko‘rsatmalarni hisobga olgan holda adenozin, beqarorlikda sinxron kardioversiya; takroriy simptomatik AVNRTda ablatsiya samarali.
Uch hafta avvalgi og‘riqdan keyingi EKG
Klinik vaziyat
40 yoshli erkak uch hafta oldin bir necha soat kuchli ko‘krak og‘rig‘ini boshdan kechirgan, shifoxonaga bormagan. Hozir yengil hansiraydi. AB 125/80, puls 82/min. EKGda V1–V3da nisbatan baland R va ST depressiyasiga moyillik qayd etilgan.
Interaktiv savol
Qaysi tashxisni tekshirish muhim?
Standart 12 tarmoqli EKG orqa devorni to‘g‘ridan-to‘g‘ri kam aks ettiradi. Orqa devor ST elevatsiyasi V1–V3da ko‘zgudagi aks sifatida ST depressiyasi, patologik Q esa baland R shaklida namoyon bo‘lishi mumkin. Biroq baland R faqat infarktga xos emas: RBBB, o‘ng qorincha gipertrofiyasi va preeksitatsiyada ham uchraydi. Uch hafta oldingi og‘riq eski infarkt ehtimolini oshiradi, ammo EKG nekroz vaqtini aniq belgilamaydi. V7–V9 tarmoqlar, ExoKG segmentar qisqarish, oldingi EKG va koronar xavf baholanadi. Hozir yangi og‘riq bo‘lsa ACS algoritmi; tromboemboliya alomatlari bo‘lsa PE tekshiruvi qo‘llanadi.
Yagona kengaytirilgan klinik tahlil
Standart 12 tarmoqli EKG orqa devorni to‘g‘ridan-to‘g‘ri kam aks ettiradi. Orqa devor ST elevatsiyasi V1–V3da ko‘zgudagi aks sifatida ST depressiyasi, patologik Q esa baland R shaklida namoyon bo‘lishi mumkin. Biroq baland R faqat infarktga xos emas: RBBB, o‘ng qorincha gipertrofiyasi va preeksitatsiyada ham uchraydi. Uch hafta oldingi og‘riq eski infarkt ehtimolini oshiradi, ammo EKG nekroz vaqtini aniq belgilamaydi. V7–V9 tarmoqlar, ExoKG segmentar qisqarish, oldingi EKG va koronar xavf baholanadi. Hozir yangi og‘riq bo‘lsa ACS algoritmi; tromboemboliya alomatlari bo‘lsa PE tekshiruvi qo‘llanadi.
Uchuvchilik ko‘rigida Q tishchasi
Klinik vaziyat
60 yoshli erkak uchuvchilik ko‘rigida, shikoyati yo‘q. AB 125/75, puls 70/min. EKGda sinus ritmi, faqat III tarmoqda kichik Q va manfiy T; II va aVFda patologik o‘zgarish yo‘q.
Interaktiv savol
EKGni qanday talqin qilish asosli?
III tarmoqdagi QRS va T yo‘nalishi yurakning anatomik holati, nafas fazasi va frontal elektr o‘qiga bog‘liq. Boshlang‘ich depolyarizatsiya vektori III tarmoqning musbat elektrodidan uzoqlashsa kichik Q paydo bo‘ladi; repolyarizatsiya vektori esa manfiy T berishi mumkin. Izolatsiyalangan III tarmoq o‘zgarishi infarktni tasdiqlamaydi. Pastki infarktda II, III va aVFdagi qo‘shni belgilar, ST dinamikasi, simptomlar va oldingi EKG baholanadi. Zaruratda ExoKG va kasbiy aviatsion mezonlarga muvofiq baholash bajariladi. Bitta tarmoqni kontekstdan ajratish ortiqcha tashxisga olib keladi.
Yagona kengaytirilgan klinik tahlil
III tarmoqdagi QRS va T yo‘nalishi yurakning anatomik holati, nafas fazasi va frontal elektr o‘qiga bog‘liq. Boshlang‘ich depolyarizatsiya vektori III tarmoqning musbat elektrodidan uzoqlashsa kichik Q paydo bo‘ladi; repolyarizatsiya vektori esa manfiy T berishi mumkin. Izolatsiyalangan III tarmoq o‘zgarishi infarktni tasdiqlamaydi. Pastki infarktda II, III va aVFdagi qo‘shni belgilar, ST dinamikasi, simptomlar va oldingi EKG baholanadi. Zaruratda ExoKG va kasbiy aviatsion mezonlarga muvofiq baholash bajariladi. Bitta tarmoqni kontekstdan ajratish ortiqcha tashxisga olib keladi.
Atipik ko‘krak og‘rig‘i va T inversiyasi
Klinik vaziyat
55 yoshli ayolda bir necha haftadan beri turli vaziyatda paydo bo‘ladigan noaniq ko‘krak og‘rig‘i bor. AB 130/80, puls 76/min. EKGda bir necha tarmoqda T inversiyasi, avvalgi EKG yo‘q.
Interaktiv savol
T inversiyasini baholashning to‘g‘ri usuli qaysi?
T tishchasi qorincha repolyarizatsiyasini aks ettiradi. Ishemiyada ion oqimlari va tiklanish davomiyligi o‘zgarib T inversiyasi yuzaga kelishi mumkin, ammo LVH strain, kardiomiopatiya, miokardit, o‘pka emboliyasi, nevrologik kasalliklar va normal variantlar ham sabab bo‘ladi. Yangi, chuqur, simmetrik va qo‘shni tarmoqlardagi inversiya xavotirliroq; izolatsiyalangan ayrim tarmoqdagi manfiy T esa fiziologik bo‘lishi mumkin. Atipik og‘riq ishemiyani inkor etmaydi. Simptomlar, xavf omillari, eski va ketma-ket EKG, zaruratda troponin va ExoKG/koronar baholash kerak. T inversiyasi mustaqil tashxis emas.
Yagona kengaytirilgan klinik tahlil
T tishchasi qorincha repolyarizatsiyasini aks ettiradi. Ishemiyada ion oqimlari va tiklanish davomiyligi o‘zgarib T inversiyasi yuzaga kelishi mumkin, ammo LVH strain, kardiomiopatiya, miokardit, o‘pka emboliyasi, nevrologik kasalliklar va normal variantlar ham sabab bo‘ladi. Yangi, chuqur, simmetrik va qo‘shni tarmoqlardagi inversiya xavotirliroq; izolatsiyalangan ayrim tarmoqdagi manfiy T esa fiziologik bo‘lishi mumkin. Atipik og‘riq ishemiyani inkor etmaydi. Simptomlar, xavf omillari, eski va ketma-ket EKG, zaruratda troponin va ExoKG/koronar baholash kerak. T inversiyasi mustaqil tashxis emas.
Kollaps bilan kechgan juda tez taxikardiya
Klinik vaziyat
50 yoshli erkakda to‘satdan juda tez yurak urishi va kollaps. AB 75/45, puls taxminan 250/min. EKGda juda tez, deyarli muntazam taxikardiya va tartibli yuqori chastotali bo‘lmacha to‘lqinlariga shubha bor.
Interaktiv savol
Eng ehtimoliy ritm va shoshilinch taktika qaysi?
Tipik bo‘lmacha flutteri ko‘pincha o‘ng bo‘lmachadagi re-entry aylana bilan bog‘liq, bo‘lmacha chastotasi 250–350/min. Odatda AV tugun impulslarning bir qismini o‘tkazadi, ammo 1:1 o‘tkazilishda qorincha chastotasi 250/min atrofida bo‘lishi mumkin. Juda qisqa diastola yurak to‘lishini va miya perfuziyasini kamaytirib kollapsga olib keladi. Flutter to‘lqinlari QRS/T ichida yashirinishi mumkin; VT va boshqa SVTlar bilan farqlash zarur. AB 75/45 — beqarorlik: pulsli taxiaritmiyada shoshilinch sinxron kardioversiya. Puls yo‘qolsa yurak to‘xtashi algoritmi. Keyin tromboembolik xavf, sabab va ablatsiya masalasi baholanadi.
Yagona kengaytirilgan klinik tahlil
Tipik bo‘lmacha flutteri ko‘pincha o‘ng bo‘lmachadagi re-entry aylana bilan bog‘liq, bo‘lmacha chastotasi 250–350/min. Odatda AV tugun impulslarning bir qismini o‘tkazadi, ammo 1:1 o‘tkazilishda qorincha chastotasi 250/min atrofida bo‘lishi mumkin. Juda qisqa diastola yurak to‘lishini va miya perfuziyasini kamaytirib kollapsga olib keladi. Flutter to‘lqinlari QRS/T ichida yashirinishi mumkin; VT va boshqa SVTlar bilan farqlash zarur. AB 75/45 — beqarorlik: pulsli taxiaritmiyada shoshilinch sinxron kardioversiya. Puls yo‘qolsa yurak to‘xtashi algoritmi. Keyin tromboembolik xavf, sabab va ablatsiya masalasi baholanadi.
Eski infarkt fonida bosh aylanishi
Klinik vaziyat
70 yoshli erkakda stenokardiya va qayta bosh aylanishi, besh yil oldin infarkt. AB 125/75, puls 78/min, vaqti-vaqti bilan erta urishlar. EKGda II, III, aVFda eski pastki infarktga mos Q va turli morfologiyali PVC.
Interaktiv savol
Qaysi tekshiruv yo‘nalishi asosli?
Infarktdan keyingi fibroz chandiq normal impuls o‘tkazmaydi, chandiq chetidagi tirik miokardda sekin va notekis o‘tkazilish re-entry va VTga moyillik tug‘diradi. II, III, aVFdagi patologik Q eski pastki nekrozga mos bo‘lishi mumkin. Turli shaklli PVC qorincha ektopiyasini ko‘rsatadi. Bosh aylanishi PVC, VT, bradikardiya yoki boshqa gemodinamik buzilishdan kelib chiqishi mumkin. ExoKGda EF va segmentar qisqarish, Xolterda PVC yuklamasi va VT, koronar baholashda faol ishemiya tekshiriladi. Eski Q fibrinolizga asos emas, antiaritmikni ko‘r-ko‘rona buyurish ham noto‘g‘ri.
Yagona kengaytirilgan klinik tahlil
Infarktdan keyingi fibroz chandiq normal impuls o‘tkazmaydi, chandiq chetidagi tirik miokardda sekin va notekis o‘tkazilish re-entry va VTga moyillik tug‘diradi. II, III, aVFdagi patologik Q eski pastki nekrozga mos bo‘lishi mumkin. Turli shaklli PVC qorincha ektopiyasini ko‘rsatadi. Bosh aylanishi PVC, VT, bradikardiya yoki boshqa gemodinamik buzilishdan kelib chiqishi mumkin. ExoKGda EF va segmentar qisqarish, Xolterda PVC yuklamasi va VT, koronar baholashda faol ishemiya tekshiriladi. Eski Q fibrinolizga asos emas, antiaritmikni ko‘r-ko‘rona buyurish ham noto‘g‘ri.
Hansirash va P tishchasining o‘zgarishi
Klinik vaziyat
50 yoshli ayolda zo‘riqishda hansirash va yurak urishi, uzoq gipertenziya. AB 145/90, puls 84/min. Sinus ritmi; II tarmoqda keng ikki cho‘qqili P, V1da terminal manfiy P komponenti yaqqol.
Interaktiv savol
P tishchasi o‘zgarishlari nimaga mos?
P tishchasi bo‘lmacha depolyarizatsiyasidir. Chap bo‘lmacha kattalashishi yoki undagi o‘tkazilish sekinlashganda II tarmoqda keng, ikki cho‘qqili P (P mitrale), V1da terminal manfiy komponent paydo bo‘lishi mumkin. Gipertenziyada chap qorincha diastolik bo‘shashishi yomonlashib to‘lish bosimi chap bo‘lmachaga uzatiladi; vaqt o‘tishi bilan kengayish va fibroz yuz beradi. Mitral stenoz/yetishmovchilik ham sabab bo‘lishi mumkin. EKG anatomik kattalashishni mutlaq tasdiqlamaydi: ExoKGda chap bo‘lmacha hajmi, mitral klapan va diastolik funksiya baholanadi. Davo asosiy kasallikka qaratiladi.
Yagona kengaytirilgan klinik tahlil
P tishchasi bo‘lmacha depolyarizatsiyasidir. Chap bo‘lmacha kattalashishi yoki undagi o‘tkazilish sekinlashganda II tarmoqda keng, ikki cho‘qqili P (P mitrale), V1da terminal manfiy komponent paydo bo‘lishi mumkin. Gipertenziyada chap qorincha diastolik bo‘shashishi yomonlashib to‘lish bosimi chap bo‘lmachaga uzatiladi; vaqt o‘tishi bilan kengayish va fibroz yuz beradi. Mitral stenoz/yetishmovchilik ham sabab bo‘lishi mumkin. EKG anatomik kattalashishni mutlaq tasdiqlamaydi: ExoKGda chap bo‘lmacha hajmi, mitral klapan va diastolik funksiya baholanadi. Davo asosiy kasallikka qaratiladi.
Shish, kardiomegaliya va tartibsiz puls
Klinik vaziyat
60 yoshli erkakda hansirash, ortopnoe, oyoqlarda shish, o‘pkada nam xirillash, rentgenda kardiomegaliya. AB 110/70, puls 112/min tartibsiz. EKGda P yo‘q, R–R tartibsiz, QRS keng va LBBB morfologiyasida.
Interaktiv savol
Eng ehtimoliy kombinatsiya qaysi?
AFda tartibli P yo‘qoladi, R–R notekis bo‘ladi. LBBBda chap qorincha kech faollashadi, QRS kengayib mexanik dissinxroniya rivojlanishi mumkin. Dilatatsion kardiomiopatiyada qorinchalar kengayib sistolik funksiya pasayadi; RAAS va simpatik faollik natriy-suv ushlanishi, shish va o‘pka dimlanishini kuchaytiradi. AF bo‘lmacha hissasini yo‘qotib to‘lishni yomonlashtiradi. Biroq EKG dilatatsion kardiomiopatiyani tasdiqlamaydi: ExoKGda EF, o‘lcham va klapanlar, laboratoriyada buyrak, elektrolit, NT-proBNP baholanadi. HF fenotipiga mos davo, AF ritm/chastota nazorati va insult xavfiga ko‘ra antikoagulyatsiya; tanlangan EF past, LBBB bemorlarda CRT ko‘rib chiqiladi.
Yagona kengaytirilgan klinik tahlil
AFda tartibli P yo‘qoladi, R–R notekis bo‘ladi. LBBBda chap qorincha kech faollashadi, QRS kengayib mexanik dissinxroniya rivojlanishi mumkin. Dilatatsion kardiomiopatiyada qorinchalar kengayib sistolik funksiya pasayadi; RAAS va simpatik faollik natriy-suv ushlanishi, shish va o‘pka dimlanishini kuchaytiradi. AF bo‘lmacha hissasini yo‘qotib to‘lishni yomonlashtiradi. Biroq EKG dilatatsion kardiomiopatiyani tasdiqlamaydi: ExoKGda EF, o‘lcham va klapanlar, laboratoriyada buyrak, elektrolit, NT-proBNP baholanadi. HF fenotipiga mos davo, AF ritm/chastota nazorati va insult xavfiga ko‘ra antikoagulyatsiya; tanlangan EF past, LBBB bemorlarda CRT ko‘rib chiqiladi.
Bosh aylanishi va keng kompleksli taxikardiya
Klinik vaziyat
70 yoshli erkakda qaytalanuvchi bosh aylanishi va yurak tez urishi. Tinch holatda AB 125/75, puls 74/min. EKGda sinus ritmi orasida bir necha soniyalik ketma-ket keng va tez QRSlar, keyin sinus ritmi qaytadi.
Interaktiv savol
Ritm buzilishi qaysi?
VT qorinchadan kelib chiqadigan tez ritm bo‘lib, odatda keng QRS bilan namoyon bo‘ladi. Kamida uch ketma-ket qorincha kompleksi VT epizodiga mos; 30 soniyadan qisqa va gemodinamik sabab bilan to‘xtatilmagan epizod nostabil VT deyiladi. Keksa bemorda ishemiya, infarkt chandiqlari va kardiomiopatiya re-entry substratini yaratadi. Tez ritm diastolik to‘lish va miya perfuziyasini kamaytirib bosh aylanishi/sinkopega sabab bo‘ladi. Aberrant SVT va artefakt farqlanadi; AV dissotsiatsiya, capture/fusion VT foydasiga. Monitoring, ExoKG, elektrolit, ishemiya va zaruratda MRT kerak. Beqaror davomli VTda elektr davolash, keyin xavfga asoslangan uzoq muddatli taktika.
Yagona kengaytirilgan klinik tahlil
VT qorinchadan kelib chiqadigan tez ritm bo‘lib, odatda keng QRS bilan namoyon bo‘ladi. Kamida uch ketma-ket qorincha kompleksi VT epizodiga mos; 30 soniyadan qisqa va gemodinamik sabab bilan to‘xtatilmagan epizod nostabil VT deyiladi. Keksa bemorda ishemiya, infarkt chandiqlari va kardiomiopatiya re-entry substratini yaratadi. Tez ritm diastolik to‘lish va miya perfuziyasini kamaytirib bosh aylanishi/sinkopega sabab bo‘ladi. Aberrant SVT va artefakt farqlanadi; AV dissotsiatsiya, capture/fusion VT foydasiga. Monitoring, ExoKG, elektrolit, ishemiya va zaruratda MRT kerak. Beqaror davomli VTda elektr davolash, keyin xavfga asoslangan uzoq muddatli taktika.
Revmatoid artrit va plevritik og‘riq
Klinik vaziyat
30 yoshli ayolda revmatoid artrit bor. Uch kundan beri nafasda va yotganda kuchayadigan, oldinga engashganda kamayadigan ko‘krak og‘rig‘i. Harorat 37,6, puls 112/min tartibsiz. EKGda P yo‘q, R–R tartibsiz va diffuz ST elevatsiyasi.
Interaktiv savol
Eng mos kombinatsiya qaysi?
Perikarditda plevritik, pozitsiyaga bog‘liq og‘riq va ko‘p tarmoqli diffuz ST elevatsiyasi kuzatiladi. PR depressiyasi bo‘lishi mumkin, lekin AFda P yo‘qligi sabab PRni baholash qiyin. Revmatoid artrit tizimli autoimmun yallig‘lanish orqali perikardni zararlashi mumkin. Suyuqlik ko‘payib bosim oshsa tamponada xavfi mavjud. AFda tartibli bo‘lmacha faollashuvi yo‘qoladi, qorincha ritmi notekis; AFning aynan perikardit sababini EKGning o‘zi isbotlamaydi. STEMI, mioperikardit va erta repolyarizatsiya farqlanadi. ExoKGda effuziya/tamponada, CRP va troponin tekshiriladi; perikardit davosi sababga, AF davosi esa ritm va tromboembolik xavfga mos tanlanadi.
Yagona kengaytirilgan klinik tahlil
Perikarditda plevritik, pozitsiyaga bog‘liq og‘riq va ko‘p tarmoqli diffuz ST elevatsiyasi kuzatiladi. PR depressiyasi bo‘lishi mumkin, lekin AFda P yo‘qligi sabab PRni baholash qiyin. Revmatoid artrit tizimli autoimmun yallig‘lanish orqali perikardni zararlashi mumkin. Suyuqlik ko‘payib bosim oshsa tamponada xavfi mavjud. AFda tartibli bo‘lmacha faollashuvi yo‘qoladi, qorincha ritmi notekis; AFning aynan perikardit sababini EKGning o‘zi isbotlamaydi. STEMI, mioperikardit va erta repolyarizatsiya farqlanadi. ExoKGda effuziya/tamponada, CRP va troponin tekshiriladi; perikardit davosi sababga, AF davosi esa ritm va tromboembolik xavfga mos tanlanadi.
Qisqa PR va taxikardiya xurujlari
Klinik vaziyat
18 yoshli talabada bir necha yildan beri birdan boshlanib tugaydigan 5–10 daqiqalik yurak urishi xurujlari. Hozir AB 115/70, puls 76/min. Sinus ritmi, PR 120 msdan qisqa, QRS normal, aniq delta-to‘lqin yo‘q.
Interaktiv savol
EKG va anamnezni qanday talqin qilish to‘g‘ri?
PR P boshlanishidan QRS boshlanishigacha bo‘lgan AV o‘tkazilish vaqtidir; kattalarda odatda 120–200 ms. Qisqa PR tez AV o‘tkazilish, pastki bo‘lmacha ritmi yoki ayrim qo‘shimcha yo‘llar bilan bog‘liq bo‘lishi mumkin. Tarixan qisqa PR, normal QRS va paroksizmal taxikardiya Lown–Ganong–Levine deb atalgan, ammo hozir qisqa PRning o‘zi alohida LGL sindromini tasdiqlamaydi. Manifest WPWda delta-to‘lqin va QRS kengayishi kutiladi. AVNRT, AVRT yoki fokal bo‘lmacha taxikardiyasini xuruj EKGsi, Xolter yoki uzoq monitoring orqali aniqlash kerak. Takroriy simptomatik SVTda mexanizmga mos ablatsiya ko‘rib chiqiladi.
Yagona kengaytirilgan klinik tahlil
PR P boshlanishidan QRS boshlanishigacha bo‘lgan AV o‘tkazilish vaqtidir; kattalarda odatda 120–200 ms. Qisqa PR tez AV o‘tkazilish, pastki bo‘lmacha ritmi yoki ayrim qo‘shimcha yo‘llar bilan bog‘liq bo‘lishi mumkin. Tarixan qisqa PR, normal QRS va paroksizmal taxikardiya Lown–Ganong–Levine deb atalgan, ammo hozir qisqa PRning o‘zi alohida LGL sindromini tasdiqlamaydi. Manifest WPWda delta-to‘lqin va QRS kengayishi kutiladi. AVNRT, AVRT yoki fokal bo‘lmacha taxikardiyasini xuruj EKGsi, Xolter yoki uzoq monitoring orqali aniqlash kerak. Takroriy simptomatik SVTda mexanizmga mos ablatsiya ko‘rib chiqiladi.
Operatsiya oldidan aniqlangan normal EKG
Klinik vaziyat
37 yoshli erkak rejalashtirilgan operatsiyadan oldin tekshiruvga yuborilgan. Ko‘krak og‘rig‘i, taxikardiya, sinkope yoki zo‘riqishda hansirash yo‘q. AB 120/75 mm sim. ust., puls 72/min. EKGda sinus ritmi, normal QRS va patologik ST–T o‘zgarishlari yo‘q.
Interaktiv savol
Ushbu bemorning EKGsiga eng to‘g‘ri xulosa qaysi?
Batafsil klinik asoslash quyida berilgan.
Yagona kengaytirilgan klinik tahlil
EKGni talqin qilishda ritm manbai, P–QRS munosabati, yurak chastotasi, PR, QRS, QTc va ST–T ketma-ket baholanadi. Sinus ritmida har bir QRSdan oldin sinus P tishchasi keladi; PR odatda 120–200 ms, QRS 120 msdan qisqa. Ushbu bemorda simptomlar yo‘qligi, gemodinamik barqarorlik va patologik ST–T belgilarining kuzatilmasligi normal EKG xulosasini qo‘llab-quvvatlaydi. Biroq normal EKG paroksizmal aritmiya, struktur yurak kasalligi yoki koronar kasallikni mutlaq inkor etmaydi. Operatsiya oldi xavfi operatsiya turi, anamnez, funksional imkoniyat va simptomlar bilan birgalikda baholanadi. Patologiya bo‘lmagan joyda antiaritmik davo boshlanmaydi; qo‘shimcha tekshiruv faqat klinik ko‘rsatma bo‘lsa tanlanadi.
O‘lchanmaydigan arterial bosim va keng kompleksli taxikardiya
Klinik vaziyat
30 yoshli erkakda to‘satdan kuchli yurak urishi, hansirash va holsizlik. Arterial bosimni o‘lchash qiyin, terisi sovuq, puls kuchsiz. EKGda muntazam keng QRSli taxikardiya; morfologiya o‘ng qorincha chiqish yo‘lidan keluvchi VT ehtimolini ko‘rsatadi.
Interaktiv savol
Eng ehtimoliy ritm buzilishi qaysi?
Batafsil klinik asoslash quyida berilgan.
Yagona kengaytirilgan klinik tahlil
VTda elektr impuls qorinchadan boshlanadi va odatiy His–Purkinye tarqalishidan chetga chiqqani uchun QRS kengayadi. RVOTdan keluvchi idiopatik VT ko‘pincha LBBBga o‘xshash morfologiya va pastki elektr o‘q bilan kechadi, lekin morfologiya manbani yakka o‘zi tasdiqlamaydi. Struktur jihatdan sog‘lom yurakda ham RVOT VT uchrashi mumkin; aritmogen o‘ng qorincha kardiomiopatiyasini istisno qilish zarur. Juda tez ritm diastolani qisqartirib, yurak to‘lishi va zarba hajmini kamaytiradi. Sovuq teri, kuchsiz puls va o‘lchanmaydigan bosim gemodinamik beqarorlikni bildiradi. Pulsli beqaror monomorf VTda zudlik bilan sinxron kardioversiya, puls yo‘q bo‘lsa CPR va defibrillyatsiya talab qilinadi. Ritm tiklangach ExoKG, elektrolitlar, zaruratda yurak MRT va elektrofiziologik tekshiruv bajariladi; takroriy simptomatik RVOT VTda ablatsiya ko‘rib chiqiladi.
Yurak yetishmovchiligi, elektr o‘qning og‘ishi va ekstrasistola
Klinik vaziyat
75 yoshli erkakda surunkali yurak yetishmovchiligi va zo‘riqishga chidamlilik pasayishi bor. EKGda chapga og‘gan elektr o‘q, chap oldingi fascikulyar blokada, eski oldingi infarkt ehtimoliga mos belgilar va ayrim keng muddatidan oldin keluvchi komplekslar qayd etilgan.
Interaktiv savol
EKGdagi eng to‘liq xulosa qaysi?
Batafsil klinik asoslash quyida berilgan.
Yagona kengaytirilgan klinik tahlil
Chap oldingi fascikulyar blokadada chap oyoqchaning oldingi tarmog‘i bo‘ylab impuls tarqalishi buziladi; chap qorinchaning yuqori-oldingi qismlari kechroq faollashadi. Elektr o‘q chapga og‘ishi, I/aVLda qR va II/III/aVFda rS kuzatilishi mumkin, ammo chap o‘qning boshqa sabablari ham bor. Oldingi infarkt V1–V4da patologik Q yoki R progressiyasi buzilishi bilan namoyon bo‘lishi mumkin; elektrod xatosi va LVH ham farqlanadi. PVC muddatidan oldin keluvchi keng kompleksdir. Bu bemorda o‘tkazuvchanlik buzilishi, ehtimoliy eski nekroz va qorincha ektopiyasi birgalikda uchraydi. ExoKG bilan EF, segmentar qisqarish va bo‘shliqlar baholanadi, koronar kasallik va zaruratda Xolter tekshiriladi. Yakka PVC avtomatik antiaritmik davoni talab qilmaydi; qaror simptom, PVC yuklamasi va struktur kasallikka asoslanadi.
Ko‘p yillik taxikardiya va RBBB morfologiyali keng QRS
Klinik vaziyat
35 yoshli ayolda yillardan beri to‘satdan boshlanib tugaydigan tez yurak urishi xurujlari, ba’zan bosh aylanishi bor. EKGda muntazam keng QRSli taxikardiya, QRS morfologiyasi o‘ng oyoqcha blokadasiga o‘xshaydi.
Interaktiv savol
Ushbu ritmni qanday baholash eng to‘g‘ri?
Batafsil klinik asoslash quyida berilgan.
Yagona kengaytirilgan klinik tahlil
Keng kompleksli taxikardiya qorinchadan boshlanishi yoki supraventrikulyar impulsning aberrant o‘tkazilishi natijasida yuzaga kelishi mumkin. RBBBga o‘xshash QRS taxikardiyaning supraventrikulyar ekanini isbotlamaydi: chap qorincha hududidan keluvchi VT ham shunday morfologiya berishi mumkin. AV dissotsiatsiya, capture/fusion komplekslari, QRS o‘qi va ko‘krak tarmoqlaridagi konkordantlik VT foydasiga baholanadi. Noaniq keng QRSli taxikardiyada VT ehtimoli xavfsiz boshqaruvning asosidir. Beqarorlikda sinxron kardioversiya zarur. Noaniq ritmda AV tugun blokatorlarini ehtiyotsiz qo‘llash, ayniqsa preeksitatsiya ehtimolida, xavfli. Barqaror bemorda xurujning 12 tarmoqli EKGsi, oldingi EKG, ExoKG va elektrofiziologik baholash mexanizmni aniqlashga yordam beradi. RBBB morfologiyasi ritm manbai emas, QRS shaklining tavsifidir.
Tutqanoq, ensa qotishi va chuqur T inversiyalari
Klinik vaziyat
40 yoshli erkakda to‘satdan kuchli bosh og‘rig‘i, tutqanoq, hush buzilishi va ensa rigidligi mavjud. EKGda oldingi-lateral tarmoqlarda chuqur manfiy T tishchalari qayd etilgan.
Interaktiv savol
EKG o‘zgarishlarining ehtimoliy sababi qaysi?
Batafsil klinik asoslash quyida berilgan.
Yagona kengaytirilgan klinik tahlil
Subaraxnoidal qon ketishda to‘satdan kuchli bosh og‘rig‘i, tutqanoq, hush buzilishi va meningeal belgilar paydo bo‘lishi mumkin. Og‘ir markaziy asab tizimi zararlanishi simpatik tizimni keskin faollashtirib, katexolaminlarning miokardga ta’sirini kuchaytiradi. Natijada chuqur simmetrik T inversiyasi, QT uzayishi, ST o‘zgarishlari va aritmiyalar yuzaga kelishi mumkin; ular cerebral T waves deb ataladi. EKG koronar ishemiyani taqlid qilishi mumkin, biroq haqiqiy miokard shikastlanishi ham birga uchrashi mumkin. Klinik holat, troponin va ExoKG birgalikda baholanadi. Birinchi ustuvor vazifa zudlik bilan kontrastsiz bosh miya KT, zaruratda tomir tekshiruvi va nevrolog/nevroxirurg ko‘rigidir. Chuqur T inversiyasiga qarab yakka holda infarkt tashxisi qo‘yish yoki nevrologik favqulodda holatni kechiktirish noto‘g‘ri.
O‘pka saratoni va past voltajli EKG
Klinik vaziyat
70 yoshli erkakda o‘pka saratoni, kuchaygan hansirash, ortopnoe va oyoq shishlari bor. EKGda QRS amplitudasi past va bir necha tarmoqlarda T o‘zgarishlari qayd etilgan.
Interaktiv savol
Nimadan shubhalanish muhim?
Batafsil klinik asoslash quyida berilgan.
Yagona kengaytirilgan klinik tahlil
Past voltaj ekstremitalar tarmoqlarida QRS amplitudasi 5 mm dan, ko‘krak tarmoqlarida 10 mm dan kichik bo‘lishi bilan baholanadi. Sabablarga perikardial suyuqlik, semizlik, emfizema, gipotireoz va infiltrativ kardiomiopatiyalar kiradi. O‘pka saratonida o‘sma perikardni zararlashi yoki limfa oqimini buzishi mumkin, natijada perikardial effuziya paydo bo‘ladi. Suyuqlik perikard bosimini oshirib diastolik to‘lishni cheklasa tamponada rivojlanadi. Gipotenziya, bo‘yin venalari bo‘rtishi, taxikardiya va shok bo‘lishi mumkin, lekin klassik belgilar har doim ham to‘liq emas. EKGda past voltaj va ba’zan elektr alternans uchraydi, ammo tamponadani tasdiqlamaydi. Shoshilinch ExoKG suyuqlik, diastolik kollaps va tamponada fiziologiyasini ko‘rsatadi. Gemodinamik ahamiyatli tamponadada mutaxassis nazoratida shoshilinch drenaj zarur bo‘lishi mumkin.
Mitral klapan protezi, qusish va digoksin toksikligi
Klinik vaziyat
65 yoshli ayolda mitral klapan protezi va ritm buzilishi bor. Oxirgi kunlarda ishtaha pasayishi, ko‘ngil aynishi, qusish va holsizlik. EKGda AF, repolyarizatsiya o‘zgarishlari va digoksin ta’siriga mos ST shakli; gipokaliyemiya ehtimoli bor.
Interaktiv savol
Eng muhim klinik shubha qaysi?
Batafsil klinik asoslash quyida berilgan.
Yagona kengaytirilgan klinik tahlil
Digoksin Na⁺/K⁺-ATFazani ingibirlab hujayra ichidagi natriyni ko‘paytiradi; Na⁺/Ca²⁺ almashinuvining o‘zgarishi kalsiy miqdorini oshirib qisqarish kuchini kuchaytiradi. AV tugun o‘tkazuvchanligi sekinlashadi, shuning uchun ayrim AF bemorlarida chastota nazoratida ishlatiladi. Terapevtik oraliq tor: qusish, anoreksiya, holsizlik, ko‘rish buzilishi va aritmiyalar toksiklikda uchraydi. Gipokaliyemiya digoksinning fermentga bog‘lanishini kuchaytirib toksiklik xavfini oshiradi. EKGdagi pastga egilgan qoshiqcha ST depressiyasi digoksinning oddiy farmakologik ta’sirida ham bo‘lishi mumkin; o‘zi zaharlanishni tasdiqlamaydi. Kaliy, magniy, kreatinin, qabul tarixi, ritm monitoringi va tegishli vaqtda digoksin konsentratsiyasi baholanadi. Hayot uchun xavfli toksiklikda digoxin immune Fab qo‘llanadi. Protez klapanli bemorda antikoagulyatsiya holati ham alohida tekshiriladi.
Yosh bemorda hushdan ketish va WPW B tipi
Klinik vaziyat
20 yoshli erkak hushidan ketib boshini urib olgan. Avval tez yurak urishi xurujlari bo‘lgan. EKGda qisqa PR, delta-to‘lqin, keng QRS va tarixiy WPW B tipiga mos morfologiya bor.
Interaktiv savol
Eng ehtimoliy EKG tashxisi qaysi?
Batafsil klinik asoslash quyida berilgan.
Yagona kengaytirilgan klinik tahlil
WPWda bo‘lmacha va qorincha o‘rtasida AV tugunni chetlab o‘tuvchi qo‘shimcha yo‘l mavjud. Impuls qorinchani erta faollashtiradi: PR qisqaradi, delta-to‘lqin paydo bo‘ladi va QRS kengayishi mumkin. Tarixiy B tipida V1da ko‘proq manfiy QRS ko‘rinishi tasvirlangan, lekin qo‘shimcha yo‘l joylashuvini zamonaviy elektrofiziologik mezonlar aniqlaydi. Qo‘shimcha yo‘l orqali re-entry AVRTga sabab bo‘lishi mumkin. Eng xavfli vaziyat preeksitatsiyali AF: tez impulslar qo‘shimcha yo‘l orqali qorinchalarga o‘tib VF xavfini oshiradi. Sinkope aritmik xavfni jiddiy baholashni talab qiladi. Preeksitatsiyali AFda AV tugun bloklovchi ayrim dorilar xavfli. Ritm monitoringi, ExoKG, elektrofiziologik tekshiruv va simptomatik taxiaritmiyada ablatsiya ko‘rib chiqiladi. Yiqilishdan keyingi bosh jarohati ham mustaqil shoshilinch baholanishi kerak.
Gipertoniya, stenokardiya va zo‘riqishda bosh aylanishi
Klinik vaziyat
85 yoshli erkakda uzoq yillik gipertenziya va stenokardiya. Zo‘riqishda ko‘krak bosilishi, hansirash, bosh aylanishi; sistolik shovqin ehtimoli. EKGda yuqori QRS voltaji va lateral repolyarizatsiya o‘zgarishlari bor.
Interaktiv savol
EKGdagi asosiy topilma qaysi?
Batafsil klinik asoslash quyida berilgan.
Yagona kengaytirilgan klinik tahlil
Chap qorincha gipertrofiyasi uzoq davom etgan bosim yuklamasiga javoban miokard massasining ortishidir. Gipertenziya va aortal stenoz asosiy sabablaridan. Kardiomiotsitlar qalinlashadi, keyin diastolik disfunksiya, fibroz va kislorod ehtiyoji ortadi. EKGda yuqori QRS voltaji, masalan SV1+RV5 yoki RV6 35 mm dan katta bo‘lishi, lateral ST depressiyasi va T inversiyasi strain naqshini ko‘rsatishi mumkin. EKG voltaj mezonlari sezgirligi cheklangan: ExoKG kerak. Zo‘riqishda stenokardiya, bosh aylanishi va sistolik shovqin aortal stenozga shubhani oshiradi. Tor klapan orqali qon chiqarish bosim yuklamasini kuchaytiradi; zo‘riqishda chiqarish hajmi yetarli oshmay sinkope paydo bo‘lishi mumkin. Doppler ExoKGda klapan maydoni, oqim tezligi, gradient va EF aniqlanadi. Simptomatik og‘ir stenozda individual xavfga ko‘ra klapan almashtirish yoki transkateter muolaja ko‘rib chiqiladi.
Futbol vaqtida hushdan ketgan o‘smir
Klinik vaziyat
15 yoshli o‘smir futbol paytida to‘satdan hushidan ketgan. Oilada yosh yoshda to‘satdan o‘lim bo‘lishi mumkin. EKGda QT intervali uzaygan.
Interaktiv savol
Eng ehtimoliy tashxis qaysi?
Batafsil klinik asoslash quyida berilgan.
Yagona kengaytirilgan klinik tahlil
QT intervali qorincha depolyarizatsiyasi va repolyarizatsiyasining umumiy davomiyligidir; chastotaga bog‘liq bo‘lgani uchun QTc hisoblanadi. Tug‘ma uzun QT sindromida kaliy yoki natriy kanallarining genetik buzilishi repolyarizatsiyani uzaytiradi. Erta keyingi depolyarizatsiyalar torsades de pointes kabi polimorf VTni qo‘zg‘atishi mumkin. Tez aritmiya yurak chiqarishini kamaytirib sinkope yoki to‘satdan o‘limga olib kelishi mumkin. Ayrim genotiplarda jismoniy zo‘riqish, suzish, emotsiya yoki to‘satdan tovush xurujni qo‘zg‘atadi. Sport paytidagi sinkope xavfli belgi. QTc qayta o‘lchanadi, elektrolitlar va QTni uzaytiruvchi dorilar tekshiriladi; oilaviy anamnez va genetik/kardiologik baholash zarur. Davoda tegishli beta-blokatorlar, xavfga qarab ICD va boshqa maxsus muolajalar ko‘rib chiqiladi. Mutaxassis bahosigacha intensiv sportni davom ettirish xavfli bo‘lishi mumkin.
BMED ta’lim loyihasi. Tasvirlardan foydalanish huquqi nashrdan oldin tekshirilishi lozim.