BMED — EKG klinik trenajyori

EKG xulosasi

Sinus ritmi fonida qisqa bo‘lmacha taxikardiyasi epizodi va yakka bo‘lmacha ekstrasistolasi.

EKGni bosqichma-bosqich tushuntirish

II tarmoqda sinus komplekslaridan keyin manfiy P tishchalari bilan qisqa taxikardiya, so‘ng sinus ritmiga qaytish qayd etilgan. Sinus impulsida II tarmoq P odatda musbat. Ektopik bo‘lmacha o‘chog‘idan kelgan impuls yo‘nalishi boshqacha bo‘lib, P shakli va qutblanishini o‘zgartiradi. Keyingi erta bo‘lmacha kompleksi ekstrasistolaga mos.

Patofiziologiya va differensial tashxis

Ektopik taxikardiya ortgan avtomatizm, triggerlangan faollik yoki kichik re-entry mexanizmi bilan yuzaga kelishi mumkin. Sinus taxikardiyasida sinus P saqlanadi; AVNRTda P QRS ichida yashirinishi mumkin; AVRTda qo‘shimcha yo‘l ishtirok etadi. Qisqa epizodning o‘zi xavfli qorincha aritmiyasini anglatmaydi.

Tekshiruv va davolash taktikasi

Xuruj davomiyligi, sinkope, ko‘krak og‘rig‘i, stimulyatorlar aniqlanadi. Takroriy simptomlarda Xolter yoki uzoq monitoring, zaruratda ExoKG, kaliy, magniy va TSH tekshiriladi. Kam uchraydigan qisqa epizodlarda kuzatish yetarli bo‘lishi mumkin; qaytalanuvchi simptomatik taxikardiyada kardiolog dori yoki ablatsiyani baholaydi.

Asosiy saboq

P tishchasining shakli aritmiya manbaini aniqlashda muhim; har bir tez ritm sinus taxikardiyasi emas.

EKG xulosasi

Chapga og‘gan elektr o‘q va lateral repolyarizatsiya o‘zgarishlari; gipertenziyaga bog‘liq chap qorincha yuklamasi ehtimoli.

EKGni bosqichma-bosqich tushuntirish

Sinus ritmi taxminan 72/min, I va aVLda T inversiyasi qayd etilgan. Elektr o‘qning chapga og‘ishi chap qorincha gipertrofiyasi, chap oldingi fascikula blokadasi yoki boshqa sabablar bilan bog‘liq bo‘lishi mumkin. T tishchasi repolyarizatsiyani ko‘rsatadi; uning inversiyasi ishemiyaning o‘zi degani emas.

Patofiziologiya va differensial tashxis

Uzoq davom etgan gipertenziyada chap qorincha yuqori bosimga qarshi ishlaydi va devori qalinlashadi. Keyinchalik diastolik disfunksiya va yurak yetishmovchiligi rivojlanishi mumkin. Gipertrofiyada lateral ST–T o‘zgarishlari uchrashi mumkin. Differensial tashxisda koronar ishemiya, chap oldingi fascikula blokadasi va nospetsifik ST–T o‘zgarishlari bor.

Tekshiruv va davolash taktikasi

ExoKGda devor qalinligi, massa va funksiya baholanadi. Arterial bosim kundaligi yoki 24 soatlik monitoring, kreatinin/eGFR, kaliy, lipidlar va HbA1c ko‘rsatmaga ko‘ra tekshiriladi. Davolash arterial bosimni nazorat qilish va umumiy yurak-qon tomir xavfini kamaytirishga qaratiladi.

Asosiy saboq

Chapga og‘gan o‘q va T inversiyasi muhim belgi, ammo sababini klinik ma’lumotlarsiz qat’iy aytib bo‘lmaydi.

EKG xulosasi

2:1 AV o‘tkazilishli bo‘lmacha titrashi va o‘tkir yurak dekompensatsiyasi.

EKGni bosqichma-bosqich tushuntirish

Bo‘lmacha titrashida bo‘lmachalar ko‘pincha 250–350/min tezlikda faollashadi. AV tugun har ikkinchi impulsni o‘tkazsa qorincha chastotasi ko‘pincha 150/min atrofida bo‘ladi. Takroriy titrash to‘lqinlari T tishchasi ichida yashirinishi mumkin. Shuning uchun 150/min atrofidagi muntazam tor QRSli taxikardiyada bo‘lmacha titrashini izlash kerak.

Patofiziologiya va differensial tashxis

Tez ritm diastolani qisqartiradi, qorincha to‘lishini kamaytiradi va yurak chiqarishini pasaytirishi mumkin. Oldindan yurak kasalligi bo‘lsa o‘pka dimlanishi kuchayadi; uzoq davom etgan tez ritm taxikardiyaga bog‘liq kardiomiopatiya chaqirishi mumkin. AVNRT, AVRT va fokal bo‘lmacha taxikardiyasi bilan farqlanadi. Adenozin ayrim hollarda titrash to‘lqinlarini ochib berishi mumkin, lekin odatda titrashni to‘xtatmaydi.

Tekshiruv va davolash taktikasi

Arterial bosim, ong, perfuziya va o‘pka shishi baholanadi. O‘tkir o‘pka shishi yoki boshqa beqarorlikda sinxron kardioversiya kechiktirilmaydi. Barqaror holatda yurak funksiyasi va qarshi ko‘rsatmalarga qarab tezlik yoki ritm nazorati tanlanadi. Keyin antikoagulyatsiya va kateter ablatsiyasi baholanadi.

Asosiy saboq

150/min atrofidagi muntazam taxikardiyani avtomatik AVNRT deb qabul qilish xato.

EKG xulosasi

Pastki devorning o‘tkir ST elevatsiyali miokard infarkti; orqa devor ishtiroki ehtimoli.

EKGni bosqichma-bosqich tushuntirish

II, III va aVFda ST elevatsiyasi, V2–V3da ST depressiyasi va aVLda T inversiyasi qayd etilgan. II, III, aVF pastki devorni aks ettiradi. Anatomik tutash tarmoqlardagi ST elevatsiyasi davomli ko‘krak og‘rig‘i bilan birga o‘tkir koronar okklyuziyaga mos. V2–V3 depressiyasi orqa devordagi elevatsiyaning aks tasviri bo‘lishi mumkin; V7–V9 yordam beradi.

Patofiziologiya va differensial tashxis

Koronar oqim keskin kamayganda miokard hujayralarining elektr xususiyatlari o‘zgaradi va ST siljishi yuz beradi. Davomli ishemiya nekrozga olib kelishi mumkin. Pastki STEMIda o‘ng qorincha ham zararlanishi mumkin; bunday holatda yurak preloadga sezgir bo‘lib, nitratlar bosimni xavfli pasaytirishi mumkin. V3R–V4R o‘ng qorincha ishtirokini baholashga yordam beradi.

Tekshiruv va davolash taktikasi

Darhol STEMI yo‘nalishi, koronar jamoa, monitor va venoz kirish zarur. Birlamchi PCI imkon qadar tez bajariladi. PCI o‘z vaqtida mavjud bo‘lmasa va ko‘rsatmalar mos kelsa fibrinoliz ko‘rib chiqiladi. Antitrombotsitar va antikoagulyant davolash reperfuziya strategiyasiga mos tanlanadi.

Asosiy saboq

Pastki STEMIda o‘ng va orqa devor ishtirokini ham baholash kerak.

EKG xulosasi

WPW preeksitatsiya naqshi; klinik taxikardiya xurujlari bilan WPW sindromi ehtimoli.

EKGni bosqichma-bosqich tushuntirish

Qisqa PR, QRS boshidagi delta-to‘lqin va taxminan 136 ms keng QRS qayd etilgan. Qo‘shimcha atrioventrikulyar yo‘l impulsni AV tugunni chetlab o‘tkazadi. Natijada PR qisqaradi, qorinchalarning bir qismi erta qo‘zg‘alib delta-to‘lqin paydo bo‘ladi va QRS kengayadi.

Patofiziologiya va differensial tashxis

Qo‘shimcha yo‘l va AV tugun elektr impuls uchun yopiq aylana hosil qilib AVRT chaqirishi mumkin. Ortodromik AVRTda QRS tor, antidromikda keng bo‘lishi mumkin. Eng xavfli vaziyatlardan biri — preeksitatsiyali bo‘lmachalar fibrillyatsiyasi: impulslar qo‘shimcha yo‘ldan juda tez o‘tib qorinchani xavfli chastotada qo‘zg‘atishi mumkin. Bunday AFda AV tugunni bloklovchi ayrim preparatlar xavfli.

Tekshiruv va davolash taktikasi

Simptomatik WPWda elektrofiziologik tekshiruv va kateter ablatsiyasi muhokama qilinadi. Xurujda ritm muntazamligi, QRS kengligi va preeksitatsiya baholanadi. Gemodinamik beqarorlikda sinxron kardioversiya talab etilishi mumkin. Preparat tanlash ritm turiga bog‘liq.

Asosiy saboq

Qisqa PR, delta-to‘lqin va keng QRS kombinatsiyasi WPW uchun muhim.

EKG xulosasi

Sinus bradikardiyasi, I darajali AV blokada va ehtimol to‘liq bo‘lmagan o‘ng oyoqcha blokadasi.

EKGni bosqichma-bosqich tushuntirish

Chastota taxminan 55/min, PR taxminan 320 ms, V1da RSR′ qayd etilgan. I darajali AV blokadada har bir P dan keyin QRS keladi: impulslar qorinchaga yetadi, faqat PR 200 msdan uzun. Bu II darajali blokadadagi tushib qolgan komplekslardan va III darajadagi P–QRS mustaqilligidan farq qiladi.

Patofiziologiya va differensial tashxis

Bradikardiya yurak chiqarishini kamaytirib bosh aylanishi chaqirishi mumkin. Lekin I darajali AV blokada ko‘pincha simptomsiz. Bosh aylanishi aynan shu EKG belgisi sababli deb xulosa qilish xato: epizodik yuqori darajali blokada, sinus tuguni disfunksiyasi, ortostatik gipotenziya va boshqa sabablar farqlanadi.

Tekshiruv va davolash taktikasi

Dori anamnezi, ortostatik arterial bosim, elektrolitlar, TSH va simptom paytidagi ritm monitoringi baholanadi. Xolter yoki uzoqroq monitoring simptom-ritm bog‘lanishini aniqlashi mumkin. I darajali AV blokadaning o‘zi avtomatik doimiy stimulyator ko‘rsatmasi emas.

Asosiy saboq

PR uzayishi o‘tkazuvchanlik sekinlashganini bildiradi, ammo simptom sababi ekanini isbotlamaydi.

EKG xulosasi

Oldingi-yon devorning o‘tkir ST elevatsiyali miokard infarkti.

EKGni bosqichma-bosqich tushuntirish

I, aVL va V3–V6da ST elevatsiyasi, ayrim oldingi tarmoqlarda Q tishchalari va bitta qorincha ekstrasistolasi qayd etilgan. V3–V4 oldingi, V5–V6 va I, aVL lateral devordagi elektr o‘zgarishlarni aks ettiradi. Bir soatlik kuchli og‘riq bilan birga anatomik tutash tarmoqlardagi ST elevatsiyasi o‘tkir koronar okklyuziyani kuchli taxmin qildiradi.

Patofiziologiya va differensial tashxis

Patologik Q tishchasi miokard elektr faolligi kamaygan hududni ko‘rsatishi mumkin, lekin infarkt boshlanish vaqtini aniq belgilamaydi va reperfuziya foydasizligini anglatmaydi. Ishemiya qorincha ekstrasistolalarini chaqirishi mumkin; yakka ekstrasistola kelajakdagi aritmiyani aniq bashorat qilmaydi. Perikardit, miokardit, erta repolyarizatsiya va eski infarktdan keyingi doimiy ST elevatsiyasi farqlanadi.

Tekshiruv va davolash taktikasi

Darhol koronar jamoa, uzluksiz monitoring, arterial bosim, SpO₂, venoz kirish va reperfuziya strategiyasi zarur. Aniq STEMIda troponinni kutish PCIga yuborishni kechiktirmaydi. Antitrombotsitar va antikoagulyant davo qon ketish xavfi va koronar strategiyaga mos tanlanadi.

Asosiy saboq

STEMIda asosiy maqsad koronar oqimni tez tiklab, hayotga yaroqli miokardni saqlashdir.

EKG xulosasi

Chap qorincha gipertrofiyasi belgilari; og‘ir aortal stenozga klinik shubha.

EKGni bosqichma-bosqich tushuntirish

Sinus bradikardiyasi taxminan 48/min, V5da baland R, V2da chuqur S va lateral T inversiyasi bor. Chap qorincha mushak massasi oshganda QRS voltaji ortishi mumkin. Lateral repolyarizatsiya o‘zgarishlari gipertrofiyaga bog‘liq strain bo‘lishi mumkin. EKGdagi yuqori voltajning o‘zi aortal stenozni tasdiqlamaydi.

Patofiziologiya va differensial tashxis

Aortal klapan torayganda chap qorincha yuqori bosimga qarshi ishlaydi va devori qalinlashadi. Zo‘riqishda yurak chiqarishi yetarli oshmasa miya perfuziyasi pasayib bosh aylanishi yoki sinkope yuz beradi. Gipertenziv gipertrofiya, gipertrofik kardiomiopatiya va ritm buzilishlari bilan farqlanadi.

Tekshiruv va davolash taktikasi

ExoKGda klapan maydoni, maksimal oqim tezligi, o‘rtacha gradient va EF aniqlanadi. Zo‘riqishdagi sinkope xavf belgisi bo‘lgani uchun kardiologik baholash kechiktirilmaydi. Og‘ir simptomatik aortal stenoz tasdiqlansa, yurak jamoasi TAVI yoki jarrohlik klapan almashtirish usulini tanlaydi.

Asosiy saboq

Chap qorincha gipertrofiyasi EKG belgisi, aortal stenoz esa ExoKG bilan baholanadigan klapan kasalligidir.

EKG xulosasi

To‘liq chap oyoqcha blokadasi (LBBB); og‘ir aortal stenoz va boshqa sinkope sabablarini tekshirish zarur.

EKGni bosqichma-bosqich tushuntirish

Sinus ritmi taxminan 79/min, QRS taxminan 192 ms va V6da keng, notekis R qayd etilgan. Chap oyoqcha blokadasida chap qorincha kech faollashadi, QRS kengayadi va lateral tarmoqlarda keng yoki kertikli R paydo bo‘lishi mumkin. Depolyarizatsiya tartibi o‘zgargani uchun ikkilamchi ST–T o‘zgarishlari ham uchraydi.

Patofiziologiya va differensial tashxis

LBBB o‘tkazuvchi tizim kasalligini ko‘rsatishi mumkin, lekin sinkope sababini yakka o‘zi isbotlamaydi. Zo‘riqishdagi sinkope va sistolik shovqin og‘ir aortal stenoz ehtimolini oshiradi. Epizodik yuqori darajali AV blokada, boshqa aritmiyalar va gemodinamik sabablar ham farqlanadi. LBBB fonida ishemiyani oddiy ST–T mezonlari bilan baholash qiyinroq.

Tekshiruv va davolash taktikasi

ExoKG aortal klapan va chap qorincha funksiyasini baholaydi. Ritm monitoringi sinkope paytida bradikardiya yoki aritmiya bo‘lganini aniqlashga yordam beradi. Og‘ir simptomatik aortal stenozda klapan aralashuvi, yuqori darajali AV blokadada stimulyator ko‘rsatmasi ko‘rib chiqiladi.

Asosiy saboq

LBBBni aniqlash tashxisning boshlanishi; zo‘riqishdagi sinkopeni sababini topish asosiy vazifa.

Yakuniy EKG xulosasi

Pastki STEMI va Venkebax

EKGni tizimli tahlil qilish

II, III, aVF tarmoqlaridagi ST elevatsiyasi pastki devorning o‘tkir zararlanishini ko‘rsatadi. PR oralig‘i ketma-ket uzayib, keyin bir P tishchasidan so‘ng QRS tushib qolishi Mobits I (Venkebax) davrini anglatadi.

Patofiziologiya va differensial tashxis

Pastki devor va AV tugun ko‘pincha o‘ng koronar arteriya qon ta’minoti bilan bog‘liq. Ishemiya yoki vagal ta’sir AV o‘tkazuvchanlikni sekinlashtiradi. Mobits I Mobits IIdan PRning progressiv uzayishi bilan farqlanadi.

Tekshiruv va davolash taktikasi

STEMI uchun zudlik bilan reperfuziya tashkil etiladi. Puls, arterial bosim, ong va perfuziya kuzatiladi; simptomatik og‘ir bradikardiyada atropin yoki vaqtinchalik stimulyatsiya baholanadi. Blokada reperfuziyadan keyin qaytishi mumkin.

Yakuniy EKG xulosasi

Nafasga bog‘liq sinus aritmiyasi

EKGni tizimli tahlil qilish

P tishchalari bir xil va har bir Pdan so‘ng QRS keladi, biroq R–R intervallari davriy qisqarib-uzayadi. Sinus ritmi saqlangan.

Patofiziologiya va differensial tashxis

Nafas olishda vagal ta’sir kamayib yurak urishi tezlashadi, nafas chiqarishda vagal ta’sir ortib sekinlashadi. AFdan farqi — sinus P tishchalarining saqlanishi va nafas bilan bog‘liq davriylik.

Tekshiruv va davolash taktikasi

Sog‘lom, simptomsiz yoshda dori kerak emas. Sinkope, zo‘riqishdagi simptom yoki oilaviy to‘satdan o‘lim bo‘lsa qo‘shimcha tekshiruv kerak.

Yakuniy EKG xulosasi

Oldingi ishemiya va NSTE-ACS ehtimoli

EKGni tizimli tahlil qilish

V1–V5 tarmoqlaridagi T inversiyasi oldingi miokard ishemiyasiga shubha uyg‘otadi. ST elevatsiyasi yo‘qligi o‘tkir koronar sindromni istisno qilmaydi.

Patofiziologiya va differensial tashxis

Ishemiya qorinchalarning repolyarizatsiyasini o‘zgartiradi. T inversiyasi chap qorincha gipertrofiyasi, oyoqcha blokadasi, miokardit va boshqa holatlarda ham uchraydi. Chuqur simmetrik T inversiyasida kritik LAD stenoziga xos naqsh ham baholanadi.

Tekshiruv va davolash taktikasi

Takroriy EKG, ketma-ket yuqori sezgir troponin, klinik xavf va ExoKG zarur. NSTEMI faqat EKG bilan tasdiqlanmaydi; yuqori xavfda erta invaziv koronar tekshiruv baholanadi.

Yakuniy EKG xulosasi

AF va to‘liq chap oyoqcha blokadasi

EKGni tizimli tahlil qilish

Izchil sinus P tishchalari yo‘q, R–R notekis — AF. Keng QRS va chap prekordial tarmoqlardagi o‘ziga xos shakl to‘liq LBBBni ko‘rsatadi.

Patofiziologiya va differensial tashxis

LBBBda chap qorincha kech faollashadi va ST–T segmentlari ikkilamchi o‘zgaradi. Shu bois ishemiyani oddiy ST mezonlari bilan baholash qiyin; Sgarbossa mezonlari foydali bo‘lishi mumkin.

Tekshiruv va davolash taktikasi

Kuchaygan ko‘krak og‘rig‘ida o‘tkir koronar sindrom, og‘ir aortal stenoz va aorta disseksiyasi farqlanadi. EKG, troponin, ExoKG va klinik shubhaga ko‘ra aorta tasvirlash tekshiruvi o‘tkaziladi.

Yakuniy EKG xulosasi

Tez AF va yurak yetishmovchiligi

EKGni tizimli tahlil qilish

Sinus P yo‘q, R–R mutlaqo notekis, qorincha javobi taxminan 120/min. ST depressiyasining shakli alohida baholanadi.

Patofiziologiya va differensial tashxis

AFda bo‘lmacha qisqarishi yo‘qoladi, tez ritm diastolani qisqartirib yurak yetishmovchiligini og‘irlashtiradi. Qoshiqsimon ST depressiyasi digoksin ta’siri bo‘lishi mumkin, lekin toksiklikni o‘zi tasdiqlamaydi.

Tekshiruv va davolash taktikasi

Gemodinamik beqarorlikda sinxron kardioversiya; barqarorlikda EF va dimlanishga mos ritm/chastota nazorati. ExoKG, elektrolitlar, buyrak funksiyasi va tromboemboliya xavfi baholanadi.

Yakuniy EKG xulosasi

Eski pastki infarkt va yangi oldingi STEMI

EKGni tizimli tahlil qilish

II, III, aVFdagi patologik Q tishchalari avvalgi pastki miokard zararlanishini taxmin qildiradi. V1–V6dagi yangi ST elevatsiyasi davomli og‘riq fonida keng oldingi STEMI ehtimolini oshiradi.

Patofiziologiya va differensial tashxis

Eski nekroz izlari va yangi ishemiya bir EKGda birga uchrashi mumkin. Eski infarktdan keyingi anevrizmada ham ST elevatsiyasi saqlanishi mumkin, shu sababli eski EKG bilan solishtirish muhim.

Tekshiruv va davolash taktikasi

Yangi STEMI ehtimolida shoshilinch reperfuziya, birlamchi PCI va tegishli antitrombotik strategiya zarur. Eski infarkt belgilari yangi hodisani e’tibordan chetda qoldirmasligi kerak.